Lữ Bố Trong Hỏa Phụng Liêu Nguyên: Vì Sao Nhân Vật Này Được Xem Là Xuất Sắc Nhất Bộ Truyện?

Từ “hữu dũng vô mưu” trong Tam Quốc Diễn Nghĩa đến hình tượng chiến thần đa chiều bậc nhất Hỏa Phụng Liêu Nguyên

Trong một bộ truyện quy tụ hàng chục nhân vật đấu trí xuất sắc như Hỏa Phụng Liêu Nguyên, không dễ để một cái tên vượt lên trở thành nhân vật được nhắc đến nhiều nhất mỗi khi cộng đồng người hâm mộ bàn luận. Vậy mà Lữ Bố lại làm được điều đó. Không ít độc giả lâu năm thậm chí còn nửa đùa nửa thật rằng chỉ cần đọc đến đoạn Lữ Bố qua đời là đã có thể dừng lại, bởi phần còn lại của bộ truyện khó lòng tạo ra được một dấu ấn tương đương.

Lật ngược hoàn toàn định kiến “hữu dũng vô mưu”

Trong phần lớn các tác phẩm lấy cảm hứng từ Tam Quốc Diễn Nghĩa, Lữ Bố thường bị đóng khung trong hình ảnh một võ tướng có sức mạnh vô song nhưng đầu óc đơn giản, dễ bị người khác giật dây. Hỏa Phụng Liêu Nguyên đã phá vỡ hoàn toàn định kiến đó. Trần Mỗ xây dựng Lữ Bố thành một nhân vật vừa sở hữu võ lực đứng đầu thiên hạ, vừa có tư duy chính trị sắc bén không thua kém bất kỳ mưu sĩ nào trong Thủy Kính Bát Kỳ – chỉ khác ở chỗ, Lữ Bố chọn che giấu trí tuệ ấy sau vẻ ngoài “có dũng vô mưu” để dễ bề hành động mà không bị đối phương đề phòng.

Xuyên suốt bộ truyện, hầu như mọi quyết định quan trọng của Lữ Bố đều xuất phát từ một nguyên tắc sinh tồn rất thực tế: còn sống thì còn cơ hội, danh dự hay lời đồn thiên hạ không quan trọng bằng việc giữ được mạng sống để tiếp tục hành động. Chính triết lý thực dụng nhưng không hề hèn nhát này – thể hiện rõ nhất qua việc ông từng nhiều lần chấp nhận nhún nhường, thậm chí giả chết, để chờ thời cơ – đã khiến nhân vật trở nên phức tạp và đầy sức hút hơn hẳn hình mẫu “chiến thần” một chiều quen thuộc.

Một chuỗi những nước cờ ngoạn mục

Hành trình của Lữ Bố trong Hỏa Phụng Liêu Nguyên gắn liền với hàng loạt bước ngoặt lớn của cả bộ truyện: từ việc hiến kế “thành hạ nhất tụ” giúp Đổng Trác lui quân trước liên minh Quan Đông, đến âm mưu đánh chiếm Duyện Châu ngay khi Tào Tháo đang mải công phạt Từ Châu, rồi sau đó nương nhờ Lưu Bị chỉ để nhân cơ hội đoạt lấy luôn Từ Châu về tay mình. Mỗi lần tưởng như đã bị dồn vào đường cùng, Lữ Bố lại tìm ra một lối thoát bất ngờ – điều khiến nhân vật này trở thành một trong những “quân cờ” khó đoán định nhất trong toàn bộ bàn cờ chính trị mà tác phẩm xây dựng.

Cái kết tại Hạ Bì – khoảnh khắc khiến người hâm mộ tiếc nuối nhất

Chính vì được đầu tư xây dựng công phu đến vậy, cái kết của Lữ Bố tại trận Hạ Bì càng để lại dư âm lớn. Một người từng nhiều lần xoay chuyển cục diện thiên hạ bằng cả võ lực lẫn mưu trí, cuối cùng lại gục ngã chỉ vì một nước cờ tính sai, rồi buộc phải hạ mình cầu xin được sống trước khi bị Tào Tháo xử tử tại Bạch Môn Lâu. Không ít bài phân tích từ cộng đồng người hâm mộ xem đây là một trong những cái chết “tiếc nuối nhất” toàn bộ tác phẩm – không phải vì Lữ Bố xứng đáng được tha thứ, mà vì sự tương phản giữa hình ảnh bất khả chiến bại trong phần lớn bộ truyện và khoảnh khắc yếu đuối cuối cùng ấy quá đỗi ám ảnh.

Vì sao nhiều người cho rằng “đọc đến khi Lữ Bố mất là đủ”?

Có một quan điểm khá phổ biến trong cộng đồng độc giả lâu năm: sau khi Lữ Bố qua đời, mạch truyện dù vẫn tiếp tục với những màn đấu trí không kém phần hấp dẫn giữa Tư Mã Ý, Gia Cát Lượng và các thành viên còn lại của Thủy Kính Bát Kỳ, nhưng khó có nhân vật nào tạo được sức nặng tương đương với những gì Lữ Bố đã để lại. Đây tất nhiên là một góc nhìn mang tính cá nhân, không phải nhận định chung của toàn bộ độc giả – nhiều người vẫn đánh giá rất cao giai đoạn sau của bộ truyện – nhưng việc quan điểm này được nhắc đi nhắc lại trong nhiều bài viết, bài đăng của người hâm mộ cũng phần nào cho thấy sức ảnh hưởng đặc biệt mà nhân vật Lữ Bố tạo ra.

Kết luận

Ít có nhân vật phản diện – chính diện nào trong dòng truyện tranh đề tài Tam Quốc lại được xây dựng với chiều sâu tâm lý và độ phức tạp như Lữ Bố trong Hỏa Phụng Liêu Nguyên. Từ một biểu tượng “hữu dũng vô mưu” quen thuộc, Trần Mỗ đã tái tạo nhân vật này thành một trong những hình tượng đa chiều, giàu tính người và cũng gây tranh cãi bậc nhất tác phẩm – lý do khiến cái tên Lữ Bố, dù đã ngã xuống từ rất lâu trong mạch truyện, vẫn tiếp tục được nhắc đến mỗi khi người hâm mộ bàn về Hỏa Phụng Liêu Nguyên.